Tadımda yoğunluk neyi anlatır
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın hissedildiğini anlatan bir kavramdır; nota çeşitliliğiyle aynı şey değildir. Tadıma ateşlemeden girişmek doğru olur, çünkü çubuğun ham kokusu elinize bir referans noktası verir özellikle yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir ayrıntıdır. Burada tadımda no. 1 tubos benzeri tüple korunan bir kutu ve romeo julieta no. 2 tekli benzeri tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Soğuk çekişte damakta beliren koku ne kadar belirgin ise yoğunluk o ölçüde fazla demektir ve bu basit adım bütün notları daha sağlam bir zemine oturtur. Notu hemen yazmak iyi olur, zira bellek kısa sürede kaybolur. Her çubuğu iki kez denemek yanılmayı azaltır zira gürültülü ortamlarda ince notalar çabucak kaçırılır. Yoğunluk kendi başına kalite göstergesi değildir; sadece gücü gösterir. Kısacası ilk denemede sabırlı olmak ve kriterleri önceden belirlemek en doğru yol olur. Kriter belli olunca her çubuk aynı cetvelle tartılır böylece notlar birbiriyle destekler. Tadım esnasında telefon kenarda kalırsa dikkat güçlenir.
Yakılış evrelerine göre aroma değişimi
Bir sigarillonun aroması baştan sona aynı kalmaz; bu yüzden aroma gücünü tek bir çekişle değerlendirmek yanıltıcıdır üstelik erken acele edip sonuç çıkarmak kolay görülen bir yanlıştır. İlk üçte birlik bölümde koku genellikle yumuşak ve temiz gelir tabii ki bu düzen her üründe aynen tekrar etmeyebilir. Tadımda no. 3 tubos benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım çabuk geçer zira gerçek karakter genellikle bu kısımda gizlidir. İkinci evrede yoğunluk çoğu zaman zirveye yaklaşır ama notalar belirginleşir hem de çoğu zaman ilk birkaç çekişten çıkarılan sonuç eksik kalır. Petit churchills tadım notları gibi kalın çaplı bir vitolada bu artış daha geç görülür gerçekten bu yüzden sakin ilerlemek ödüllendirir. Son bölümde ısı yükseldiğinden acımsı notalar baskın olabilir nitekim ısınmış tütün kendi karakterini ancak orta kısımda gösterir. Her evre için ayrı bir puan yazmak daha adil sonuç verir. Bölümlerin geçişi genellikle keskin olmaz, o nedenle yaklaşık olarak üç parçaya bölmek işinizi görür. Geçişleri fark etmek adına nefes sıklığını değiştirmemek önemlidir. Art arda çekmek ısıyı yükseltir ve tadı bozar.
Beş basamaklı puan ölçeğiyle yoğunluk notu verme
Aroma gücünü sayıya dökmek öznel izlenimi daha net kılar her zaman sabit ışık ve sakin bir ortam tercih edilmelidir. Birden beşe giden bir skala çoğu kişi için yeterlidir bu da değerlendirmeleri insandan insana daha karşılaştırılabilir kılar. Bir hafif aromayı, beş de damakta baskın duran yoğun aromayı anlatır böylece dikkat dağılmaz ve not kalitesi yükselir. Petit julietas tadım notları gibi ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla düşük puanlarda yer alır hem de ileride okunduğunda hangi noktayı düşündüğünüz hemen hatırlanır. Petit julietas 25'lik benzeri aynı boydaki bir kutu de tatlı notaları yüzünden yakın bir not alabilir yoksa aynı çubuk iki farklı puan alabilir. Puanı yazmadan önce en az üç nefes almak gerekir diğer taraftan ondalık puanlar vermek fazladan bir karmaşa yaratır. Ölçeği her seferinde aynı tutmak kıyaslamayı güvenilir yapar. Skalanın orta noktası genellikle tercih edilen puandır, zira ılımlı çubuklar çoğunluğu kapsar. Uç noktalardaki notlar yalnızca belirgin hâllerde verilmelidir. Bu sayede not defteri ayırt edici olur.
Çubuk kalınlığı aromayı nasıl değiştirir
Çap, yanışın hızını ve yoğunluğunu doğrudan etkiler bu yüzden yanış hattının düzgün gitmesini da izlemek gerekir. Dar çaplı bir çubuk hızla yanar, dolayısıyla keskin tonlar çabuk öne çıkar gerçekten ince çubuklarda ısı birikimi belirgin biçimde hızlıdır. Tadımda petit royales gibi ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi hemen gözlemlersiniz yanma hızı ise aromayı doğrudan değiştiren bir etkendir. Geniş çaplı gövdelerde duman daha yavaş akar ama notalar sonradan açılır hem de bu çabukluk tadın algılanma süresini kısaltır. Regalias de londres nasıl içilir gibi bal ve badem tonlu bir kutu bu farkı iyi örnekler kül oluşumu dengesizse yorum kısmına yazılmalıdır. Serin duman aromayı daha okunur yapar fakat gücünü azaltmaz aksine geniş gövdede ısı daha geniş bir alana dağılır. Dolayısıyla kalınlığı kayıtlara eklemek unutulmamalı. Değişik çaplarda iki ürünü aynı günde tadarken ilk olarak inceyi sonra geniş çaplıyı seçmek iyi olur. Böylece güçlü aroma ince olanın tadını bastırmaz. İkisi arasındaki bekleme zamanı yaklaşık yarım saat olmalıdır.
Retrohale ve damak izlenimi nasıl okunur
Aroma iki kanaldan algılanır: dildeki his ile burun boşluğunun yakaladığı koku oysa ikisi karşılıklı besler ama aynı şey değildir. Yoğunluğu dikkatle yorumlamak adına bu iki kanalı ayrı ayrı kaydetmek gerekir bu ayrım başta küçük görünse de sonuçları oldukça değiştirir. Dumanı ağızdan bırakırken burundan yavaşça çıkarmak burun geçişi yöntemidir mesela ılık bir nefes aromayı çok zengin gösterir. Romeo y julieta short churchills benzeri kremsi bir robusto bu denemede aroma katmanını belirgin verir ayrıca nezle halindeyken yapılan tadımlar sağlam sayılmaz. Short sports tadım notları gibi ince bir çubuk de kuru notayı daha kısa geçirir hızlı bir çekiş de narin tonları siler. Yoğunluk damakta düşük fakat burunda yüksek olabilir benzer biçimde çok sıcak bir yemekten sonra algı körelir. Bu iki izlenimi karşılaştırmak aydınlatıcıdır; İki puanı ayırmak yanılgıyı önler. Acemi tadımcılar açısından ilk adımda koku yoluyla algılanan notalara odaklanmak işi basitleştirir. Deneyim arttıkça damak kısmı de detay vermeye başlar. Değişik kokuları adlandırmayı denemek algıyı güçlendirir.
Damak temizliği ve eşlikçi içecek seçimi
Ağız doyduğunda yoğunluk gerçekte olduğundan düşük algılanır üstelik yemek arasında deneme yapıyorsanız bu önlem iyice önem kazanır. Dolayısıyla her denemeden önce oda sıcaklığında su içmek yararlı olur bu küçük özen yoğunluğun gerçek yüzünü okunmasını sağlar. Wide churchills neye benzer benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa su daha uygundur zira doymuş bir ağız en belirgin aromayı bile soluk gösterir. Sade kahve kavrulmuş tonlarını güçlendirir, tatlı içecek ise notaları bastırır üstelik çok soğuk içecekler damağı uyuşturur hem de aroma algısını azaltır. Romeo y julieta puritos puro benzeri ince ve beşli bir pakette kuru tütün notası suyla daha temiz anlaşılır bu yüzden temizlik adımı atlanmamalıdır. Yanındaki içeceği her tadımda aynı seçmek karşılaştırmayı bozmaz nitekim yoğun şekerli içecekten sonra keskin tonlar gerçekte olduğundan sert görünür. Doyduktan hemen sonra tadım denemek önerilmez. Su ve kahve dışında sade çay de kullanılabilir; önemli olan seçimin sade olmasıdır. Damak temizlendikten sonra birkaç dakika beklemek faydalıdır. Aceleyle girişilen tadım sıklıkla eksik sonuçlanır.
Sigarillo ölçülerinde yoğunluk değerlendirmesi
Sigarillo formatında içim kısa olduğundan aroma değişimi daha az bir aralıkta kalır üstelik başlangıç notu bu ölçülerde hızla kaybolabilir. Dolayısıyla başlangıç ile son çekişler arasındaki farkı yakalamak özen ister bu sebeple kısa bir ölçü uzun bir puroya göre daha sabırlı izlenmelidir. Club kalınlığında sigarillo benzeri club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi genişletir ve yoğunluğu gözlemeyi rahatlatır zira her çekişin ağırlığı daha fazladır. 20 mini sigarillo nasıl içilir gibi mini ölçü de kakao notasını çabucak ortaya koyup biter zira geçiş dakikalar değil birkaç çekişte gerçekleşir. Mini ölçülerde iki çubuk tadmak tek çubuktan daha sağlam sonuç sunar bu nedenle sakin ve eşit aralıklı nefes önerilir. Teneke kutu kokusu başlangıçtaki ilk notu belirler bu nedenle not almayı yanış sürerken değil de hemen bitince denemek kolaylık sağlar. Bunu ayrı kaydetmek iyidir. Ölçü küçüldükçe aroma katmanı daralır, fakat güç hissi korunabilir. Bu nedenle küçük çubuk notlarını büyük boy notlarıyla birebir kıyaslamamak gerekir. Ayrı bir sayfa kullanmak yararlıdır.
Notları kayıt altına almanın aroma değerlendirmesine katkısı
Tek seferlik bir deneme aroma gücü hakkında kesin bir fikir sunmaz yani her tadım bir öncekinin üstüne eklenir. Günün yorgunluğu, ortam ve zaman izlenimi değiştirir bu düzen üç dört tadımdan sonra belirgin katkı sağlar. Dolayısıyla basit bir tadım defteri tutmak işe yarar aksi takdirde aynı notalar her seferinde baştan keşfedilir. Yıl dönümü sürümü puro gibi yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde tadıldığında kakao tonu aynı kalıyor mu anlaşılır ayrıca aynı çubuğa dönüp göz atmak gelişimi görmenizi mümkün kılar. Bastiones kutusu yoğunluğu nasıl benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise yoğunluk puanının ne kadar oynadığını ortaya koyar bu da zaman kaybına neden olur. Tarih, puro adı ve not tabloya yazılmalı gerçekten ilk notlar ileride açıldığında ilginç farklar barındırır. Puanlar birbirinden iki basamaktan çok sapma varsa şartlar yeniden düşünülmelidir. Zamanla kendi ölçeğiniz oturur. Kayıtta kısa cümleler uzun anlatımlardan daha işlevseldir. Mesela ikinci evre güçlü ahşap tonu şeklinde bir kayıt yeterli olur. İleride bakıldığında net olmalıdır.
Gövde ile aroma yoğunluğunu birbirinden ayırmak
Gövde, dumanın damaktaki dokusunu anlatır; aroma gücü de notaların şiddetidir çünkü bu iki ölçüt aynı yönde hareket göstermek mecburiyetinde olmaz. Bu iki kavram sıklıkla birbirinin yerine anılır, oysa ayrı değerlendirilir bu iki kavramı ayrı düşünmek sonuçta daha dürüst bir değerlendirme ortaya çıkarır. El principe aroma profili gibi küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olup sedir tonunu net verebilir mesela sert bir duman zayıf bir aromayla gelebilir. La cabaña neye benzer gibi dengeli bir kutu de orta gövdeyle sedir notasını güçlü taşır kaldı ki ağır bir içim aromasız de olabilir. Demek ki yumuşak dumanlı bir çubuk yüksek aroma sunabilir tersi hâl de mümkündür. Farkı görmek için iki ayrı not yazmak işe yarar bu sebeple tek ifadeyle güçlü yazmak yerine ayrı ayrı yorumlamak iyidir. Dolgunluğa bakıp yoğunluğu hesaplamak yanıltır. Aynı gövdeli iki ürün içinde yoğunluk farkı aramak ince bir iştir. Bu yeteneğin ilerlemesi zaman ve tekrarlı kayıt almayı gerektirir. Sonuçta en iyi ölçüt kişisel tercihiniz olacaktır.
Ortam, nem ve sıcaklığın aroma algısına etkisi
Oda, aroma algısını en az tütün kadar etkiler demek ki en sağlam değerlendirme koşulları sabitlemekle başlar. Nemi düşük bir ortamda çubuk hızlı yanar böylece baharatlı notalar öne geçer bu nedenle oda şartlarını da deftere geçirmek akıllıca olur. Çok nemli havada ise çekiş ağırlaşır hem de lezzet bastırılır sıcaklık de yaprağın ısınma hızını etkileyen başka bir değişkendir. San cristobal la prado puro gibi ahşap kutulu bir purosunu tadarken ahşabın tuttuğu nemi dikkate almak yararlıdır yoksa iki ayrı günde çıkan puan farkı çubuktan kaynaklanıyor sanılır. San cristobal magnífico puro gibi orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda karşılaştırılırsa ayrım daha doğru görülür tadım günü seçerken bunu hesaba katın. Havalandırma odadaki kokuları dağıtır, parfüm ise algıyı bozar oysa asıl etken sıklıkla ortamdaki nem veya esinti çıkar. Tadımı her seferinde aynı odada tekrarlamak en tutarlı yoldur. Havasız bir odada duman yoğunlaşırsa ikinci çubuğun tadı hatalı okunabilir. Pencere açıklığı sağlamak çoğu zaman yeterlidir. Rüzgar çok güçlüyse kül düzeni bozulur.